Συνέντευξη με τον σκηνοθέτη Λεωνίδα Παπαδόπουλο

photo credit Μιράντα Παπαδοπούλου

Με αγάπη και ευαισθησία για την τέχνη του θεάτρου, και με την ωριμότητα της πολύχρονης εμπειρίας του, ο σκηνοθέτης Λεωνίδας Παπαδόπουλος μιλάει για την επικείμενη παράστασή του Donna Abbandonata, εκδηλώνοντας την εμπιστοσύνη του στην νεοελληνική δραματουργία, και συνεχίζοντας την πορεία του με γνώμονα την ποιότητα του καλλιτεχνικού αποτελέσματος και την εμβάθυνση της γνώσης μέσω των συνεργασιών. Είναι αναμφίβολα ένας άνθρωπος που για να υπάρξει καλλιτεχνικά δίνει έμφαση στο εμείς παρά στο εγώ. Και το αποτέλεσμα μας δικαιώνει.

Λεωνίδα, ετοιμάζεις την νέα σου παράσταση για το 2019. Σε τι στάδιο βρίσκεται η προετοιμασία;

Είμαστε στην τελική ευθεία για την πρεμιέρα της παράστασης στις 9 Φεβρουαρίου. Με πολύ αγάπη και ενθουσιασμό δουλέψαμε με τη Μαίρη Σταυρακέλλη, τη Δώρα Θωμοπούλου και τους υπόλοιπους άξιους συνεργάτες αυτής της δουλειάς, το υπέροχο έργο της Γλυκερίας Μπασδέκη, “Donna Abbandonata ή πολύ με στεναχωρήσατε κύριε Γιώργο μου, ένα κείμενο ποιητικό και ταυτόχρονα τόσο αληθινό.

Πώς επέλεξες το κείμενο της Γλυκερίας Μπασδέκη, και πού εστιάζεις την προσέγγισή σου όσον αφορά την επεξεργασία του κειμένου και την σκηνική παρουσίαση;

Η Γλυκερία Μπασδέκη είναι μια από τις σημαντικότερες ελληνίδες συγγραφείς και η “Donna Abbandonata” διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά ενός δραματουργικά πρωτότυπου και ειδολογικά σύνθετου έργου, απαιτητικού ως προς την προσέγγιση, την ερμηνεία και την παράστασή του. Ήταν το έργο που με οδήγησε στην ευτυχή συνάντηση με την Γλυκερία Μπασδέκη, και η γνωριμία μας ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τον θαυμασμό και την εκτίμησή μου για εκείνη.

Πώς βλέπεις την σύγχρονη παραγωγή νέου ελληνικού έργου, όσον αφορά τα κείμενα αλλά και τις παραστάσεις σαν σύνολο; 

Διαπιστώνω μια δυναμική στην νεοελληνική δραματουργία, τόσο σε επίπεδο συγγραφής, όσο και σε επίπεδο παράστασης. Εκτιμώ ότι βρισκόμαστε σε μια εποχή στην οποία ομάδες, θεσμοί, και σκηνοθέτες δίνουν στο νεοελληνικό έργο την προσοχή που χρειάζεται χωρίς καχυποψίες και επιφυλάξεις. Δεν είναι τυχαίο ότι νεοελληνικά έργα μεταφράζονται και εντάσσονται στα ρεπερτόρια θεάτρων του εξωτερικού με μια αργή αλλά σταθερή πορεία.

Τα τελευταία χρόνια οι δουλειές σου που έχoυν ξεχωρίσει είναι, μεταξύ άλλων, το Κοντραμπάσο, το La Coccinera, και πιο πρόσφατα η Σοφία. Ποιες θα έλεγες πως είναι οι βασικές κατευθύνσεις που ακολουθείς για να επιλέξεις τις συνεργασίες και τα κείμενα, και ποια είναι τα δεδομένα που έχεις να διαχειριστείς κάθε φορά για να πετύχεις το αποτέλεσμα που θέλεις όσον αφορά την παραγωγή;

Πολλές φορές τα κείμενα είναι αυτά που με έναν μαγικό και κάθε φορά διαφορετικό τρόπο έρχονται και με συναντούν, με γοητεύουν και έτσι αναπτύσσεται μια πολύ δυνατή σχέση. Μετά είναι οι συνεργάτες. Οι συνδημιουργοί και συνταξιδιώτες σε ένα ταξίδι με προορισμό την παράσταση αλλά σε μια διαδρομή ανεξερεύνητη γεμάτη εμπειρίες, δυσκολίες αλλά και απόλαυση. Στόχος πάντα το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα,

Ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα που έβγαλες από το διδακτορικό σου στο Κing’s College στο Λονδίνο; Έχεις αρχίσει να δουλεύεις σε μια πιθανή σκηνική παρουσίαση του πρότζεκτ;

Το Λονδίνο ήταν ένας σταθμός στη ζωή μου, μια περίοδος γόνιμη, απαιτητική αλλά γεμάτη γνώση και εμπειρίες. Το διδακτορικό μου αφορά τη μελέτη της θάλασσας στην αρχαία ελληνική τραγωδία και είναι ένα project που εκκρεμεί ως προς τη σκηνική του πραγμάτωση. Δεν αργεί αλλά πρέπει να βρεθεί το ιδανικό πλαίσιο για να γίνει όπως πρέπει.

Έχεις γνωρίσει τον ακαδημαϊκό χώρο του θεάτρου και ως φοιτητής και ως καθηγητής πλέον στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο στην Αθήνα, και στο Πανεπιστήμιο της Κέρκυρας. Πώς βλέπεις αυτόν τον χώρο, την ποιότητα των σπουδών ή την παραγωγή ερευνητικού έργου;

Τα τελευταία δύο χρόνια έχω τη χαρά να συνεργάζομαι ως εντεταλμένος διδάσκων με δύο ιστορικά πανεπιστήμια, πέρσι το Ιόνιο Πανεπιστήμιο στην Κέρκυρα, στο τμήμα Ιστορίας, ένα άψογα οργανωμένο τμήμα, και φέτος το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο τμήμα Θεατρικών σπουδών στο οποίο είχα πραγματοποιήσει τις προτπυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές, το τμήμα από το οποίο προέρχομαι και στο οποίο με συγκίνηση επιστρέφω. Νομίζω ότι γίνεται ένας σημαντικός αγώνας των πανεπιστημιακών να προσφέρουν, με πενιχρά συχνά μέσα, υψηλό επίπεδο σπουδών. Τα τελευταία χρόνια είναι ενθαρρυντική η χρηματοδότηση προγραμμάτων που ενισχύουν την έρευνα και αυτό είναι μια αισιόδοξη προοπτική.

Πώς διαχειρίζεσαι ζητήματα ανταγωνισμού στη δουλειά σου;

Ανταγωνισμοί υπάρχουν σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης ζωής, προσωπικές επαγγελματικές, κοινωνικές. Προσωπικά δεν λειτουργώ ανταγωνιστικά και για αυτό το λόγο δεν με απασχολεί ο τρόπος που αποφασίζουν να συμπεριφερθούν οι άλλοι. Ζούμε σε μια κοινωνία όπου συναντούμε προσωπικότητες έντονα εγωκεντρικές, που λειτουργούν με έπαρση και εμπάθεια. Συχνά οι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη ιδέα για τον εαυτό τους από αυτήν που θα έπρεπε, ενώ αυτό που κανονικά θα έπρεπε να τους απασχολεί θα ήταν να κάνουν όσο καλύτερα μπορούν τη δουλειά τους. Δυσκολεύονται να ενταχθούν σε πλαίσια συνεργασίας και να δουλέψουν πάνω σε μια σχέση, σε ένα όραμα, να συμβιβαστούν σε ένα κοινό πλαίσιο και κυρίως να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Εκεί χάνεται και η εκτίμηση και ο σεβασμός.

Τι έχεις αποκομίσει από την συνεργασία σου με την θεατρική ομάδα Γέφυρα;

Ήταν μια περίοδος γόνιμη και καλλιτεχνικά και δημιουργικά. Με την ομάδα Γέφυρα χτίσαμε με μια ομάδα άξιων συνεργατών παραστάσεις που ήταν για μένα τα πρώτα μου σκηνοθετικά βήματα και τις κρατώ όλες στη σκέψη μου με αγάπη.

Έχει συνεργαστεί με σπουδαίους σκηνοθέτες και ηθοποιούς (Κώστα Καζάκο, Πέρη Μιχαηλίδη, Νικίτα Μιλιβόγιεβιτς κ.α.). Θα ξεχωρίσω την παράσταση Πέρσες του ΚΘΒΕ του 2014. Πώς ήταν η συνεργασία σου με την Νικαίτη Κοντούρη; Με ποιο τρόπο δηλαδή εργάστηκες για να συνδιαμορφώσεις το στήσιμο της παράστασης;

Ξεκινώντας από τη σχολή του Γιώργου Κιμούλη και με σπουδαίους δασκάλους όπως ο ίδιος, η Ελένη Χατζηαργύρη και η Βέρα Ζαβιτσιάνου, είχα από τα πρώτα χρόνια της σχολής αρχικά ως ηθοποιός και αργότερα ως θεατρολόγος να συνεργαστώ με σημαντικούς σκηνοθέτες, και ανθρώπους του θεάτρου. Ο Πέρης Μιχαηλίδης είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα ενός βαθύτατα σκεπτόμενου και πρωτοπόρου καλλιτέχνη που θαυμάζω και απολαμβάνω τις συζητήσεις και τις συνεργασίες μας. Η Νικαίτη Κοντούρη είναι η σκηνοθέτης που μου εμπιστεύτηκε τη δραματουργική επεξεργασία δύο παραστάσεων αρχαίου δράματος, τα χρόνια που ακόμα έκανα το διδακτορικό μου στo Kings College London. Μια εμπνευσμένη σκηνοθέτης και ένας υπέροχος άνθρωπος που εκτιμώ και με την οποία συνεργαστήκαμε πολύ δημιουργικά. Άνθρωποι καρδιάς…

Πιστεύεις ότι θα έπρεπε να μειωθεί η παραγωγή θεατρικών παραστάσεων στην Αθήνα; Ίσως ότι θα έπρεπε να δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην διάρκεια και στην προετοιμασία;

Πιστεύω ότι αυτή η θεατρική έξαρση είναι μια από τις θετικές και αισιόδοξες εκφάνσεις της κοινωνίας μας. Οι εκρήξεις καλλιτεχνικής έκφρασης σε δύσκολες εποχές είναι μια συνθήκη αναγκαία και δημιουργική.

Δίνεις την εντύπωση πως έχεις μια ιδιαίτερη σύνδεση με την Ελλάδα ως τόπο καταγωγής και ως πηγή έμπνευσης γενικότερα. Θα επέλεγες να δουλέψεις διεθνώς ή να παραμείνεις στο εξωτερικό αν είχες την ευκαιρία;

Νομίζω ότι τα χρόνια στο Λονδίνο και συγκεκριμένα οι σπουδές μου στο Kings College London με supervisor την σπουδαία και αγαπημένη μου καθηγήτρια Edith Hall, αποτέλεσαν ένα σημείο αναφοράς, καλλιτεχνικής και επαγγελματικής. Επέστρεψα στην Ελλάδα με σχέδια και όνειρα μεγάλα, διατηρώντας την επιθυμία να αξιοποιήσω όλα τα εφόδια και να μεταπλαστούν σε συνεργασίες και παραστάσεις χωρίς σύνορα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη επιθυμία μου και για αυτό αγωνίζομαι παρά τα εμπόδια. Εξάλλου τα εμπόδια υπάρχουν για να ξεπερνιούνται.

photo credit Γεωργία Σιέττου & Στέλιος Δανίηλ

Σκηνοθετικό Σημείωμα

Δυο γυναίκες σε ένα τοπίο ονείρου. Ένα κομμωτήριο στην ελληνική επαρχία, τόπος εξομολόγησης και καταφύγιο νοσταλγίας. Η Καβάλα και μια θάλασσα ανεπίδοτες επιθυμίες και ανεκπλήρωτα όνειρα. Η Αρετή χτενίζεται, μιλάει, αγρυπνεί και θυμάται, στάζοντας από τις ραγισμένες της λέξεις ο μνησιπήμων πόνος. Η Βάντα χτενίζει και ακούει στέλνοντας ανέμους ομορφιάς και συμπόνιας. Και ο Γιώργος Χειμωνάς, ο έρωτας… ο ποιητής… κύριος… και απών. Ηγήτωρ μιας εκκρεμότητας σε ένα παραμύθι μιας γυναικείας ψυχής παραδομένης στην μοναξιά της αγάπης.

Κείμενο: Γλυκερία Μπασδέκη
Σκηνοθεσία: Λεωνίδας Παπαδόπουλος
Σκηνογραφία – Ενδυματολογία: Άση Δημητρολοπούλου
Σχεδιασμός Φωτισμών: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Μουσική: Λιάνα Τζερεφού
Trailer: Στέφανος Κοσμίδης
Φωτογραφίες παράστασης: Γεωργία Σιέττου, Στέλιος Δανιήλ
Η φωτογράφιση πραγματοποιήθηκε στο Retrosexual Vintage Shop (Αγίας Ειρήνης 3, 105.51)
Μακιγιάζ φωτογράφισης: Κωνσταντίνος Μπαστούνης
Hair stylist φωτογράφισης: Noni Mamageishvili
Επικοινωνία: Μαρκέλλα Καζαμία

Ερμηνεύουν:
Αρετή: Μαίρη Σταυρακέλλη
Βάντα: Δώρα Θωμοπούλου

Χώρος:
Πολυχώρος Vault Theatre Plus
Μελενίκου 26, Γκάζι, Βοτανικός
Πληροφορίες- Κρατήσεις: 2130356472

Πρεμιέρα: Σάββατο 9 Φεβρουαρίου 2019

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Κάθε Σάββατο στις 21.15 και Κυριακή στις 18.30