Γιατί ο Ντίνος Χριστιανόπουλος απαξιεί να διαβάσει Νίκο Καββαδία

El Parnaso (Rafael)

Σε συνέντευξη του Ντίνου Χριστιανόπουλου στην ιστοσελίδα poiein.gr, διαβάζουμε πως ο Χριστιανόπουλος θεωρεί τον Νίκο Καββαδία μιμιτή του Γάλλου ποιητή Λεβέ, και τον Λεβέ με τη σειρά του μιμιτή του Μπωντλέρ:

Τι ιεροσυλία να βάλλει κανείς εναντίον του εθνικού θαλασσοπόρου ποιητή χωρίς σέβας! Και ποιος είναι τελοσπάντων αυτός ο Λεβέ;

Henry JeanMarie Levet (1874-1906). Μόλις που πρόφτασε να πατησει τα τριάντα. Κι όμως είχε μια ζωή πλούσια σε εμπειρίες. Γάλλος διπλωμάτης και ποιητής, υπηρέτησε στο Γαλλικό διπλωματικό σώμα σε Ινδία, Φιλιππίνες, Βιετνάμ, Αργεντινή. Προφανώς είδε πολλά στα ταξίδια του, εμπνεύστηκε, κι έγραψε:

Αν υποτεθεί πως χάνει στην μετάφραση, το Γαλλικό πρωτότυπο είναι εδώ. Αν υποτεθεί πως η μετάφραση δεν χάνει και τόσο (ικανός ποιητής ήταν ο Μήτσος Παπανικολάου που το μετέφρασε), το συγκεκριμένο ποίημα προσπαθεί όντως κάτι να πει. Η διαφωνία έγκειται στο κατά πόσο χρησιμοποιεί όλο το βάθος της ποιητικής τέχνης για να πει αυτό το κάτι. Το ποίημα τελειώνει χωρίς να μάθουμε πώς πραγματικά σπαράχτηκε ο βίος του πρόξενου από τον ανεκπλήρωτο έρωτά του για την Λολίτα Βάλντεθ. Μας κόβει πάνω στο καλύτερο.

Η ομοιότητα στο στυλ και στη θεματική με την ποίηση του Καββαδία δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας. Ομοιοκατάληκτα τετράστιχα, αναφορές σε εξωτικά μέρη, πρόσωπα και συνήθειες, ταξιδιάρικη αφήγηση, όλα δικαίως κάνουν τον Χριστιανόπουλο να είναι τόσο βέβαιος για το συμπέρασμά του: o Καββαδίας αντιγράφει τον Λεβέ. Αλλά ταυτόχρονα ο Καββαδίας είναι “λίγο καλύτερος” από τον Λεβέ. To “Η Πλώρη Μας” είναι από τα λιγότερο γνωστά ποιήματά του:

Ίσως όχι ένα από τα καλύτερά του, αλλά έστω κι έτσι φαίνεται πιο ολοκληρωμένο από το παραπάνω ποίημα του Λεβέ. Παρατηρούμε βέβαια μερικές κοινοτοπίες και ίσως αδυναμίες της στιχουργικής: “όμως ποτέ δε μ’ άφησε το επίμονο όνειρό μου/και πάντα η θάλασσα πολλά μου λέει, όταν αχεί.” Σε ποιο όνειρο αναφέρεται, και ποιο είναι το πρόβλημα τελικά του αφηγητή; Αν είναι να πεις μια ιστορία πες την ολόκληρη. Συμπαθητικό, αλλά όχι σπουδαίο ποίημα. Ποιο να ‘ναι όμως το παρακάτω ποίημα; Κάτι μου θυμίζει… αμυδρά:

Συγγνώμη Ντίνο Χριστιανόπουλε, αλλά το παραπάνω ποίημα είναι εξαιρετικά καλό. Ναι, κατά πάσα πιθανότητα αντιγράφει το στυλ του Λεβέ, αλλά βρίσκει στόχο εκεί που ο Λεβέ φαίνεται να μην μπορεί. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς Καβάφης για να είναι σημαντικός ποιητής. Μια θέση στον Παρνασσό για τον Καββαδία παρακαλώ.